Z czego słynie Łowicz? Wycieczka w rodzinne strony

Wokół Łodzi, co ci szkodzi cz. 9/24

Z pierwszej „dorosłej” wizyty w Łowiczu zapamiętałem podwórza. Szliśmy łączącą oba rynki ulicą Zduńską, wchodziliśmy niemal w każdą bramę, by sfotografować podwórza, zupełnie inne niż te, które znałem z Łodzi. Na każdym z nich suszyło się pranie, a roześmiane kobiety siedziały pod murem i plotkowały. Nikt nas nie przeganiał.

Łowicz
Łowickie bramy sprzed lat

Później, podczas każdej bytności w Łowiczu, ciągnęło mnie w głąb przepastnych bram, ale podwórza już nie były takie same, stawały się coraz bardziej światowe, coraz bardziej banalne, powoli traciły swój lokalny koloryt. Aż nadszedł czas, że bramy zatrzasnęły się przed obcymi na głucho. Pozostało się skupić na innych, bardziej oficjalnych zabytkach.

Z czego słynie Łowicz – kultura ludowa

Łowicz autentyczną kulturą ludową słynie. Niewiele takich miejsc przetrwało w Polsce. Ludową kolorystykę miasto wykorzystało w identyfikacji wizualnej – zdobienia widnieją na latarniach, słupach ogłoszeniowych, a nawet i na parkomatach.

Szkoda, że na co dzień nie zobaczymy już ludzi ubranych w łowickie pasiaki, nikt też nie maluje chałup na niebiesko, ani nie przyozdabia pomieszczeń kolorowymi wycinankami. Powrót do dawnej tradycji następuje jedynie w czasie świąt i festynów. Jeżeli chcesz poznać kulturę Księżaków, to najlepiej przyjedź do Łowicza na najsłynniejsze w Polsce obchody Bożego Ciała. Niestety, musisz też przygotować się na tłumy innych turystów.

z czego słynie Łowicz
Motywy zaczerpnięte z kultury ludowej znalazły się między innymi na słupach ogłoszeniowych

 

Księstwo łowickie

Początkowo Księstwo Łowickie była nazwą zwyczajową i określała tereny należące do arcybiskupów gnieźnieńskich leżące między Łowiczem i Skierniewicami. Arcybiskupom marzyły się tytuły książęce, więc musieli jakimś księstwem władać. Zaborcy skonfiskowali dobra kościelne na rzecz państwa. Wtedy też nazwa Księstwo Łowickie zaczęła funkcjonować prawnie, a o Księstwie Łowickim przypomnieli sobie w 1820 r., gdy brat cara Wielki Książe Konstanty otrzymał te tereny we władanie. Jego żona Joanna Grudzieńska od tej pory mogła oficjalnie używać tytułu księżnej łowickiej. Księcia Konstantego w Królestwie Polskim szczerze nienawidzono, jednak swoimi włościami zarządzał w sposób nowoczesny, przyczyniając się do ich rozkwitu gospodarczego. Chłopom, zwanym Księżakami, zaczęło się dobrze powodzić. Mieli czas i środki, aby zadbać o siebie i o otoczenie. Wtedy właśnie rozkwitła kultura łowicka, którą znamy obecnie.

Muzeum i skansen – atrakcja połączona z niesmakiem

Ciekawą kulturę Księżaków na co dzień można obejrzeć w dwóch miejscach – w skansenie w Maurzycach oraz w muzeum w Łowiczu. O tym pierwszym piszę w kolejnym artykule, natomiast teraz chciałbym opowiedzieć o muzeum.

Jest to jedno z ciekawszych muzeów regionalnych w Polsce. Mieści się w dawnym seminarium duchownym księży misjonarzy, które wzniesiono według projektu Tylmana z Gameren. Budynek prawie w całości został zniszczony w czasie II wojny światowej. Ocalała tylko kaplica pw. św. Karola Boromeusza z ciekawymi freskami barokowymi. W muzeum znajduje się sporo zbiorów regionalnych, ale takie wystawy możemy oglądać niemal wszędzie, natomiast wyjątkowa jest ekspozycja „Etnografia Księstwa Łowickiego”. Jej naturalnym uzupełnieniem jest miniskansen mieszczący się na zapleczu muzeum. Niestety, za wejście na ten mikroskopijny teren trzeba dodatkowo zapłacić i to niemałą kwotę. Czy warto? Moim zdaniem, nie warto.

Muzeum w Łowiczu
Muzeum w Łowiczu

Regionalna polityka muzealna

Wielką niedogodnością jest regionalna polityka muzealna, która nie istnieje. Oprócz muzeum w Łowiczu w pobliżu można odwiedzić Park w Arkadii oraz Muzeum w Nieborowie. Niestety, nie zadbano o spójne godziny zwiedzania i dni darmowego wstępu. Bezpłatne wejście do Nieborowa i Arkadii wypada w poniedziałki, a wtedy łowickie muzeum jest… nieczynne. Natomiast muzeum w Łowiczu darmowy wstęp oferuje w środy, a do skansenu muzealnego w… piątki. Taka ewidentna pazerność chluby tej placówce nie przynosi.

Z czego słynie Łowicz – zabytki

Większość najważniejszych obiektów, które warto odwiedzić mieści się w pobliżu jednego z dwóch łowickich rynków, które łączy ulica Zduńska.

ratusz w Łowiczu
Klasycystyczny ratusz w Łowiczu

Rynek Stary

Znajduje się przy nim nie tylko wspomniane muzeum, ale też klasycystyczny ratusz oraz bazylika katedralna, która mieści nagrobki 12 prymasów Polski. Na jednej z wież udostępniono taras widokowy, o czym dowiedziałem się niestety już po powrocie z Łowicza. W narożnym budynku naprzeciwko katedry jest punkt Informacji Turystycznej – można w nim nie tylko zdobyć ciekawe informacje o regionie i zamówić nocleg, ale też wypożyczyć… rower.

kolegiata w Łowiczu
Z czego słynie Łowicz? Przede wszystkim z kolegiaty, która oficjalnie jest już katedrą

Ulica Zduńska

Zabudowana niskimi, zadbanymi kamienicami, wśród których zachowała się też jedna barokowa. Szkoda, że w miejscu, które świetnie sprawdziłoby się jako deptak, dopuszczono ruch samochodowy, który jest dość intensywny.

ulica Zduńska Łowicz
Jeden z domów przy ulicy Zduńskiej

Rynek Nowego Miasta

Moje ulubione miejsce, pewnie dlatego, że jako jedyne jest wolne od wszechobecnych aut. Nowy Rynek powstał na początku XV w., ma unikalny, trójkątny kształt i dużo ławek do siedzenia. Idealnie nadaje się na krótki odpoczynek.

Nowy Rynek w Łowiczu
Nowy Rynek w Łowiczu

Romantyczna baszta

Będąc w Łowiczu nie można pominąć baszty generała Klickiego, wzniesionej w stylu romantycznym w I poł. XIX w. Wokół budowli znajduje się ocieniony koronami drzew zadbany i ogrodzony placyk.

baszta generała Kickiego Łowicz
Fragment baszty generała Kickiego

Nad Bzurą

Bzura przez wiele powojennych lat była rzeką ściekiem. Na szczęście zgierskie zakłady „Boruta” nie przetrwały przemian ustrojowych i Bzura odzyskała swój dawny urok. Na dodatek miasto przepięknie zagospodarowało nadrzeczne błonia, tworząc dużą przestrzeń dedykowaną wypoczynkowi i rekreacji. Urządzono też piaszczyste plaże nad samą rzeką. Może umieszczenie tam palm jest lekką przesadą, ale nie czepiajmy się szczegółów.

Plaża nad Bzurą Łowicz
Plaża nad Bzurą

Zamek

Przed wiekami był w Łowiczu zamek. Najpierw zdewastowali go Szwedzi w czasie potopu, potem ostatecznie rozebrali go Polacy pod koniec XVIII w. Prawdopodobnie więcej elementów zamkowych znajdziemy w Arkadii oraz baszcie generała Klickiego, niż na miejscu, gdzie przed laty stała warownia. Zamek łowicki pamiętam z czasów, gdy było to niewielkie wzniesienie wśród łąk, na które mógł wdrapać się każdy i popatrzyć na okoliczną, płaską jak stół równinę. Potem pozostałości przejęli prywatni właściciele, wznieśli ogrodzenie i… nie bardzo widać, aby cokolwiek w tym miejscu ciekawego się działo.

To nie wszystko z czego słynie Łowicz

Nie wymieniłem wszystkich zabytków Łowicza. Oprócz katedry, jest tu kilka innych kościołów, chociażby pochodzący z XIV w. gotycki kościół św. Ducha, czy dawna świątynia ewangelicka, w której mieści się galeria „Browarna”. Gdy wpadniecie do Łowicza po prostu powłóczcie się trochę po wąskich uliczkach, odkryjcie swoje miejsca. Na zwiedzanie Łowicza trzeba przeznaczyć 2-3 godziny, ale gdy lubicie poznawać miejsca bez pośpiechu, zarezerwujcie sobie pół dnia.

Łowicz
Barokowy kościół Pijarów w Łowiczu

Powrót w strony rodzinne

Dla mnie każda wizyta w Łowiczu jest powrotem do przeszłości. W tym mieście spędziła swoje dzieciństwo moja mama. Za każdym pobytem staram się odnaleźć dom, w którym mieszkała, przejść ulicą prowadzącą do sądu, w którym pracował dziadek, przypomnieć sobie wszystkie jej opowieści z czasów, gdy przywoziła nas tutaj, gdy byliśmy jeszcze w podstawówce. Wtedy nie specjalnie przepadałem za tymi wyjazdami, ale mama musiała mi zaszczepić bakcyla podróży po regionie, bo cały czas jeżdżę, zwiedzam i nie zanosi się, aby z tych podróży zrezygnował.

Jestem ciekaw czy macie sentyment do miejsc, gdzie kiedyś mieszkali wasi bliscy – rodzice, dziadkowie? Wracacie tam? Jeżeli tak, to chętnie przeczytam wasze historie w komentarzach

Łowicz
Jedna z łowickich kamienic

18
Dodaj komentarz

avatar
8 Comment threads
10 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
9 Comment authors
MaksRenata SzafrańskaLifestylerkajotkaHegemon Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
wojtek
Gość

Nigdy nie byłem w Łowiczu, a mogłem, gdyż zaproszono mnie na kameralne wesele, na którym miałem być jednym z zaledwie 400 gości:) PS. Nie cierpiałem wyjazdów do jedynej babci pod Grójec. Nie dość, że nie pozwalano mi rąbać drewna, to na dodatek okolica była nudna, jak flaki z olejem, chyba że ktoś gustuje w hektarach drzewek owocowych. Byłem tam jakiś czas temu i jest dokładnie tak samo, jak to zapamiętałem z dzieciństwa z tą różnicą, że domu babci już nie ma, gdyż w tym miejscu mieści się teraz willa jakiegoś sadownika:)

oko
Gość

wąskie uliczki, to jest to. i obowiązkowo znak drogowy bliżej nieznany „zakaz pośpiechu” w każdej miejscowości powinny być strefy ruchu turystycznego, leniwego, bezmyślnego. Łowicz kojarzy mi się ze śliwkami i jabłuszkami – pysznymi niezmiernie.

Matka na Szczycie
Gość

Łowicz kojarzy mi się najbardziej oczywiście ze wzorami łowickimi 🙂

Maciej
Gość

Ładny wpis.
Sentyment do miejsc młodości moich rodziców mam, ale powracać tam nie muszę (no raz zaliczyłem „powrót” bo mieszkałem wtedy w innej dzielnicy) , teraz „wraca” tam mój syn, trochę to jak filmowy „powrót do przyszłości” ale czasami obserwuję go i porównuję że zdjęciami jego dziadka gdy byli w podobnym wieku… Tak to jest powrót.

jotka
Gość
jotka

Pewnie, że mam sentyment, z wiekiem chyba coraz silniejszy. Nie byłam w Łowiczu chyba, najwyżej przejazdem…

Lifestylerka
Gość

Nigdy nie byłam w Łowiczu, ale pierwsze co mi przychodzi na myśl kiedy widzę tę nazwę, to dżem 🙂

Renata Szafrańska
Gość

Z dzieciństwem kojarzą mi się łąki, które przynależały do dziadków a gdzie my jako dzieciaki pomagaliśmy przy sianokosach z grabiami ogromnymi na pięć metrów z perspektywy dzieciaka. I to ciągle obijające się o uszy: „Nie trzyma się tak grabi…” Ale nie lubię tam wracać fizycznie, choć to niedaleko mojego rodzinnego domu. Wolę wspomnienia, wybiórcze.. Tak lepiej 🙂 Ale lubię wracać do rodzinnych stron, do rodzinnego domu, który stoi tam od moich urodzin. Tam świat zwalnia, cichnie, a na pierwszy plan wysuwa się zapach traw, łąk, kwiatów, drzew, zboża… Tak, uwielbiam to miejsce… W Łowiczu jeszcze nas nie było 🙂 Jeszcze…… Czytaj więcej »

Maks
Gość

Jak zwykle świetne zdjęcia 🙂
Ja też lubię takie miejsca jak bramy, niestety w wielu miastach są one właśnie zamknięte albo zniszczone, albo oblegane przez wielbicieli alkoholu.
W Łowiczu nigdy nie byłem. A jeśli chodzi o plażę i palmy, to chyba taki trend w wielu miejscowościach, by ściągnąć turystów. Podobnie jest np. w Polańczyku nad Zalewem Solińskim.
Pozdrawiam 🙂