Megality w Polsce – atrakcje Izbicy Kujawskiej i okolic

Egipt ma piramidy, Grecja Akropol, Rzym Koloseum, a w Polsce niestety nie mamy aż tak wiekowych zabytków. Nie do końca jest to prawda. Okazuje się, że na ziemiach polskich można znaleźć obiekty starsze od egipskich piramid. Są to grobowce megalityczne. Gdy budowniczowie piramid stawiali na wysokość, to twórcy megalitów skupili się na długości. Grobowce megalitycznej, mimo sędziwej metryki są mało znane. Prawdę mówiąc, większość Polaków nie ma pojęcia, że megality w Polsce też występują!

megality w Polsce
Kiedyś ciężko było do nich trafić, a teraz grobowce megalityczne na Kujawach są pięknie i czytelnie oznakowane

Megality w Polsce – gdzie ich szukać?

Wszystkie warte zobaczenia grobowce megalityczne znajdują się w najbliższym otoczeniu Izbicy Kujawskiej. Nie jest to miejscowość popularna turystycznie, chociaż położona wśród ładnego, pofałdowanego, polodowcowego krajobrazu. Wokół nie brakuje jezior, a w najbliższej okolicy nie uświadczy się żadnego większego ośrodka miejskiego. Jak dla mnie, miejsce idealne. Na dodatek znajomi niedaleko Izbicy posiadają działkę letniskową, na którą postanowili mnie zaprosić.

Atrakcje Izbicy Kujawskiej
Okolice Izbicy Kujawskiej były tak atrakcyjne, że co chwila zatrzymywałem samochód, aby zrobić zdjęcie

Co to są megality i kto je wznosił?

Grobowce megalityczne, zwane niekiedy żalkami, zostały wzniesione, gdy tereny wokół Izbicy zamieszkiwały ludy zaliczane przez archeologów do kultury pucharów lejkowatych. Swą nazwę zawdzięczają naczyniom glinianym o wydłużonej i lekko rozchylonej szyjce, których powszechnie używali. Ludzie ci żyli w epoce neolitu, a grobowce wznosili w okresie ok. 3000–2200 lat p.n.e., czyli wcześniej niż powstały egipskie piramidy

Wietrzychowice
Kamienna obstawa grobowca w Wietrzychowicach

Grobowce mogą osiągać nawet ponad 100 metrów długości, wyższe od czoła (maksymalnie do 3 metrów), stopniowo się obniżają. Posiadają obstawę kamienną, niektóre głazy ważą po kilka ton – niestety nie wszędzie kamienie się zachowały. Co ciekawe tak duże grobowce były przeznaczone zaledwie dla dwóch, trzech osób.

Pierwsze prace archeologiczne przeprowadzone zostały jeszcze przed II wojną światową przez Konrada Jażdżewskiego, który kontynuował je także po wojnie. Obecnie wszystkie grobowce są dobrze oznakowane, a na tablicach przy grobach znajdują się wyczerpujące informacje, które radzę przeczytać, gdyż można się naprawdę wiele ciekawych rzeczy z nich dowiedzieć. Szkoda, że teren wokół grobowców porasta las, który znacząco ogranicza widoczność.

megality w Sarnowie
Jak widać megality w Sarnowie znajdują się wśród lasu

Megality w Polsce – zaproszenie na Kujawy

Droga na działkę znajomych wcale nie była prosta. Dlatego wcześniej uzyskałem solidne wskazówki:

„Z Izbicy jedziesz w stronę Topólki. Mniej więcej w połowie drogi mijasz takie skrzyżowanie z Matką Boską w niebieskiej sukni. Kolor szaty jest dość istotny, bo kapliczek tu wiele i różnymi kolorami się mienią. Moja koleżanka jeździła wkoło jeziora, aż wreszcie zaparkowała pod kapliczką Matki Boskiej i dzwoni do mnie, że czeka na skrzyżowaniu. Pojechałam po nią, a jej tam nie ma. Pusto. Dzwonię: „Kobieto gdzie ty jesteś?” I słyszę szybką odpowiedź : „No pod kapliczką!”. Dopytałam więc o szczegóły. Okazało się, że moja Matka Boska mieniła się błękitem, a jej słonecznym żółciutkim blaskiem. W efekcie znalazłam ją po drugiej stronie jeziora…”

okolice Izbicy Kujawskiej
Matka Boska mieniąca się błękitem wskazuje właściwą drogę…

Jechałem więc ostrożnie, zatrzymując się pod każdą kapliczką i uważnie oglądając kolory. A kapliczek jest rzeczywiście w okolicy mnóstwo, niektóre bardzo malowniczo położone, więc fotografowałem też bez umiaru. Ostatecznie na działkę trafiłem bez wielkiego błądzenia, ale solidnie spóźniony.

Atrakcje Izbicy Kujawskiej
Krajobrazy wokół Izbicy Kujawskiej zachwycały mnie przez trzy dni pobytu u znajomych

Rowerami do Sarnowa

Wspólnie pojechaliśmy na cmentarzysko w Sarnowie, gdzie można obejrzeć najwięcej, bo aż 9 grobowców. Odwiedzając – warto spenetrować cały teren, bo ostatnie megality znajdują się w pewnym oddaleniu od reszty pochówków i łatwo je przeoczyć.

Megality w Polsce Sarnowo
Sarnowo – tablica informacyjna

W jednym z grobowców (nr 7) znaleziono szczątki ludzkie, które wyraźnie wskazywały na ucztę ludożerców. Owe nadgryzione kości pochodzą z innej epoki, niż kultura pucharów lejkowatych. W ostatnim, dziewiątym grobowcu zostały odkryte kości ułomnej kobiety zmarłej w wieku 50-70 lat. Są to jedyne szczątki kobiece, pozostałe pochówki dotyczyły wyłącznie mężczyzn. Przypuszcza się, że zmarła musiała piastować szczególną pozycję w hierarchii społecznej.

Megality w Sarnowie znajdują się w lesie za wsią. Prowadzi do nich przyzwoicie oznakowana szutrowa droga. Aby dotrzeć do Sarnowa należy z Izbicy Kujawskiej kierować się na Topólkę.

Megality w Polsce Sarnowo
Grobowiec megalityczny w Sarnowie. Niełatwo jest na zdjęciu oddać jego długość. Ten niewielki czerwony punkt w oddali, to człowiek

Samotny grobowiec w Gaju

W Gaju znajduje się tylko jeden grobowiec (niegdyś były dwa). Przed laty był to najdłuższy z odkrytych megalitów i liczył sobie, aż 150 metrów. Obecnie zrekonstruowana jest tylko jego przednia część. W grobie pochowano dwie osoby.

grobowiec megalityczny w Gaju
Grobowiec megalityczny w Gaju położony jest w polu i obsadzony drzewami

Aby dojechać na miejsce z Izbicy Kujawskiej trzeba kierować się na Koło. Z głównej trasy skręca się w lewo na miejscowość Gaj. Wąska asfaltówką doprowadza do leśniczówki. Dalej obowiązuje zakaz wjazdu. W przeciwieństwie do Sarnowa i Wymysłowa nie ma tutaj ani parkingu, ani wiaty, jedynie tablica informacyjna. Sam grobowiec, widoczny z drogi, znajduje się wśród pól pośród szpaleru drzew.

Grobowiec w Gaju. Megality w Polsce
Grobowiec w Gaju widziany od wyższej strony (od czoła)

Megality w Polsce – najciekawsze w Wietrzychowicach

Gdybyście nie mieli czasu, czy chęci zwiedzania wszystkich megalitów wokół Izbicy, to przede wszystkim polecam stanowisko w Wietrzychowicach. Miejsce to jest najlepiej przygotowane na przyjęcie turystów, najwięcej można zobaczyć, a groby są najbardziej zadbane.

Dużą zaletą jest możliwość wspięcia się na wieżę widokową. Wieża, to zbyt mocne słowo dla podestu liczącego sobie zaledwie kilka stopni. Jednak grobowce widziane z góry wyglądają najlepiej. Zanim wejdziecie, sprawdźcie trwałość konstrukcji – pode mną niepokojąco trzeszczała, a jedna z poręczy po dotknięciu niemalże odpadła.

Wietrzychowice Kujawy
Grobowiec megalityczny w Wietrzychowicach

Najdłuższy z megalitów ma ponad 100 metrów. W jednym z grobów (nr.5) pochowano dwóch mężczyzn na czaszkach których odkryto ślady trepanacji. Młodszy z nich przeszedł, aż cztery takie zabiegi! Obaj przeżyli operacje i zmarli znacznie później z przyczyn naturalnych. Aż ciężko sobie wyobrazić, że przed 5 tys. lat można było z powodzeniem wykonywać tak skomplikowane zabiegi chirurgiczne.

Wietrzychowice
Wietrzychowice – tablica informacyjna opisująca operację trepanacji czaszki

Do Wietrzychowic jedzie się z Izbicy drogą numer 269. W Naczachowie trzeba skręcić w lewo w wąski asfalt. Kręta szosa doprowadza do lasu, na końcu którego znajduje się duże miejsce postojowe z wiatą. Można tutaj zostawić auto i bardzo malowniczą ścieżką podążać przez las. Leniwi powinni dojechać do skraju lasu, następnie skręcić w lewo w drogę szutrową, która doprowadza do kolejnego, mniejszego miejsca postojowego położonego bliżej grobowców. Całość jest świetnie opisana i oznakowana.

Jeżeli potrzebujecie więcej informacji proponuję zajrzeć na stronę Izbicy Kujawskiej.

Megality w Polsce
Jeszcze nigdzie nie widziałem miejsca, gdzie obowiązywałoby aż tyle zakazów. Jak tu żyć? 🙂

Atrakcje Izbicy Kujawskiej i okolic

Okolice Izbicy Kujawskiej najlepiej zwiedzać z siodełka roweru. Wiele tu wąskich szos asfaltowych, a przy nich nie brakuje ciekawych miejsc. Wszystkie są bardzo dobrze oznaczone w terenie. Oprócz kapliczek, można zobaczyć stare grodziska, zdewastowane cmentarze, puste kościoły, czy zniszczone budynki. Wszystkie one położone są w pięknym, pagórkowatym krajobrazie poprzecinanym wąskimi rzeczkami i większymi lub mniejszymi jeziorami.

okolice Izbicy Kujawskiej
Grodzisko Chalno leżące nieopodal Izbicy Kujawskiej

W Izbicy i Brześciu Kujawskim uwagę zwracają nieduże, kościoły gotyckie. Za to rozmachem architektonicznym imponuje neogotycki kościół w miejscowości Przedecz, który został wzniesiony na początku XX w.

Izbica Kujawska
Gotycki kościół w Izbicy Kujawskiej

Megality w Polsce i atrakcje Izbicy Kujawskiej – podsumowanie

Dzięki życzliwości znajomych mogłem w okolicach Izbicy Kujawskiej spędzić trzy dni. Nie pierwszy raz miałem okazję się przekonać, że tereny niezbyt popularne turystycznie, zazwyczaj kryją więcej ciekawych miejsc, niż można by się spodziewać. Zwiedzanie cmentarzyk megalitycznych przeniosło mnie w czasy studenckie, kiedy to niemal każde wakacje spędzałem na wykopaliskach archeologicznych, na których poznałem profesora Konrada Jażdżewskiego, tego samego, który pierwszy badał megality w Wietrzychowicach…

atrakcje Izbicy Kujawskiej
Poranek w okolicach Izbicy Kujawskiej potrafi pozytywnie zaskoczyć

14
Dodaj komentarz

avatar
6 Comment threads
8 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
7 Comment authors
MaciejaryaMoniaMarharettajotka Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
puch ze słów
Gość

Witam. Jest tak wiele ciekawych miejsc w Polsce że głowa boli – pozytywnie 😉 Ty pokazałeś dzisiaj w poście kilka o których nie wiedziałam więc Dziękuję. Polska jest wyjątkowa
Pozdrawiam

jotka
Gość

Te grobowce własnie są prezentowane na wystawie w Biskupinie, warto zobaczyć je na żywo…

Marharetta
Gość
Marharetta

nigdy nie byłam w żadnym tego typu grobowcu. specjalnie wybierać się jednak nie będę. ale zapamiętam, gdybym akurat gdzieś po drodze miała.
ps. zamki jako zamki, a właściwie ich komnaty, mnie tez nie specjalnie interesują, ale już wśród ruin lubię czasem połazić. tylko bez przewodnika.
tak. Słowacja jest fajna. ostatnio byłam tam też w dwóch jaskiniach i czułam się zachwycona 🙂

Monia
Gość

Urzekły mnie te Maryjki, ostatnio jestem mega zakręcona na punkcie ikonografii maryjnej. Pokażesz więcej? Na razie mam tylko południowe destynacje 😉

arya
Gość
arya

W Wietrzychowicach byłam dwukrotnie. Raz z grupą rowerową UMK Toruń i potem w mniejszym gronie ,uznając ,ze miejsce jest tak intrygujące ,inspirujące i stanowczo za mało znane i trzeba pokazać je innym.
Nie piszesz o tym ,ale mnie uderzyło jedno i skutecznie zniechęciło do następnych odwiedzin . Chociaż żadne odległości nie są mi straszne ,to silny wiatr wiejący ciągle i niezmiennie w twarz ,jakby pozbawia mnie radości z pedałowania. Kiedy wspomniałam o tym towarzyszom „niedoli” to jeden odmruknął w komentarzu : a jak myślisz skąd wzięła się nazwa miejscowości ? Pozdrawiam .

Maciej
Gość

Zakaz wjazdu rowerem? Co za barbarzyńcy tam administrują?!
A tereny faktycznie stworzone by je z pozycji siodełka oglądać.