Kaszuby – Szymbark, to nie tylko „Dom do góry nogami”

– Dzień dobry – przywitała mnie uśmiechnięta kelnerka – Może chce pan zamówić kawę, a do tego pyszną szarlotkę z lodami?

Nie zamierzałem niczego kupować, ale dziewczyna była tak sympatyczna, że zamówiłem porcję lodów śmietankowych.

Mimo pochmurnej pogody, kropiącego od czasu do czasu deszczu, ten jeden uśmiech kelnerki sprawił, że z optymizmem patrzyłem na otaczający mnie świat. Zresztą, jak nie być optymistą przebywając na pięknym rynku w Chojnicach?

Kaszubskie nuty

Zaproszenie na Kaszuby

Na Kaszuby zostałem zaproszony wraz z grupą innych blogerów przez Centrum Edukacji i Promocji Regionu (CEPR) w Szymbarku. Chciałem poznać Kaszuby nie tylko z perspektywa Szymbarku, dlatego w drodze z Łodzi, zatrzymałem się na dłużej w Chojnicach.

Centrum Edukacji i Promocji Regionu

Chojnice, czyli jak wykorzystać potencjał

Chojnice pamiętam sprzed wielu lat. Wtedy było to ciekawe, ale mocno zaniedbane miasteczko. Takich miejscowości z potencjałem w Polsce nie brakuje, jednak zazwyczaj nie potrafią one zadbać o zasoby, którymi dysponują. W Chojnicach jest inaczej. Od przekroczenia Bramy Człuchowskiej (jedynej ocalałej) byłem pod wrażeniem. Najlepiej prezentuje się rynek, nad którym dominuje neogotycki ratusz. Całość odnowiona, zadbana.  Sporo ludzi kręci się wokół zaglądając do plenerowej kawiarni ulokowanej na płycie rynku, w której gości wita uśmiechnięta kelnerka.

Chojnice rynek ratusz
Neogotycki ratusz na rynku w Chojnicach

Sama starówka jest niewielka – kilkanaście ciekawych kolorowych kamienic, gotycka bazylika ścięcia św. Jana Chrzciciela, barokowy kościół pojezuicki, a także zachowane duże fragmenty średniowiecznych murów miejskich z trzema basztami. Z przyjemnością poszwendałem się po uliczkach, a potem posiedziałem na rynku przy fontannie. Na koniec pożegnałem się z turem, który jest symbolem Chojnic, a jego współczesna rzeźba stoi przed Bramą Człuchowską. Z ociąganiem zebrałem się w dalszą drogę. Szczerze polecam pobyt w Chojnicach wszystkim, którzy udają się na Kaszuby lub spędzają urlop w Borach Tucholskich.

Chojnice tur
Tur w Chojnicach

CEPR w Szymbarku pierwsze wrażenie

Obszerny parking szczelnie wypełniają autokary. Całe szczęście, że goście hotelowi parkują gdzie indziej, bo inaczej nie znalazłbym miejsca dla siebie. Jadę powoli, aby nie rozjechać jakiejś wycieczki, które nieustannie mijam. Patrząc na gęsto zabudowany teren, trudno uwierzyć, że jego historia zaczęła się od jednej deski…

Kaszubski jezyk
Kaszubskie napisy można spotkać wszędzie

Początek historii, czyli najdłuższa deska

Obecnie deski są dwie. Pierwsza pojawiła się w 2002 r., liczyła sobie ponad 36 metrów długości i w owym czasie, według księgi Guinessa, była najdłuższą deską na świecie. Jej pozyskanie było przedsięwzięciem niezwykłym, gdyż należało ją wyciąć przy użyciu jedynie ręcznej piły. A wcześniej przetransportować ogromne drzewo na teren przyszłego ośrodka. Najdłuższa deska początkowo została umieszczona pod zwykłą wiatą. Obecny budynek został wybudowany w późniejszym czasie. Próbuję sobie wyobrazić deskę, wiatę oraz pustkę dookoła i nie bardzo potrafię.

najdłuższa deska Szymbark
Pierwsza najdłuższa deska w Szymbarku z 2002 r.

Nie ma rzeczy niemożliwych

Przewodniczka prowadzi nas do Domu Sybiraka, który pojawił się w Szymbarku, jako drugi w kolejności. Budynek został wzniesiony w XIX w. na Syberii. Jego sprowadzenie z Rosji było przedsięwzięciem karkołomnym, ale nie dla Daniela Czapiewskiego, który lubił mierzyć się z wyzwaniami.

Dom Sybiraka w Szymbarku
  • – Ojciec, rano budził się z pomysłem i natychmiast przystępował do jego realizacji. Naprawdę. Nie zastanawiał się czy to jest możliwe, tylko od razu brał się do roboty – opowiada syn Daniela

Wokół Domu Sybiraka powstała wkrótce rekonstrukcja łagru, a na bocznicy kolejowej stanął pociąg podobny do tych, którymi transportowano zesłańców. Najtrudniejszym przedsięwzięciem było przewiezienie z Kościerzyny zabytkowego parowozu. Całą operację można obejrzeć na filmie poświęconym Danielowi Czapiewskiemu.

lokomotywa Szymbark
Lokomotywa, która trafiła do Szymbarku z Kościerzyny

Hołd dla emigracji

Gdy Daniel Czapiewski dowiedział się, że w Kanadzie, w prowincji Ontario żyją potomkowie Kaszubów, a na tamtejszym cmentarzu można znaleźć nazwisko Czapiewski, nie zastanawiał się długo, tylko pojechał na miejsce i ściągnął z Kanady do Szymbarku dom trapera Kaszuba.

Szymbark - dom Trapera
Dom trapera z Kanady

Następnie przyszła kolej na Turcję i Adampol. Od potomków powstańców listopadowych nie dało się, co prawda przewieźć całego domu, ale wiele autentycznych elementów drewnianych przetransportowano do Polski. Były plany pozyskania domów od Polonii żyjącej w Nowej Zelandii i Brazylii, ale los zadecydował inaczej. Daniel Czapiewski zmarł w 2013 r. w wieku zaledwie 45 lat… Chociaż projekty emigracyjne nie zostały dokończone, to w ciągu 11 lat powstało wiele innych, ciekawych budynków. Aby w pełni zrozumieć fenomen centrum w Szymbarku, należy poznać sylwetkę Daniela Czapiewskiego, wtedy na całość spogląda się zupełnie inaczej.

Dom powstańca Szymbark
Wnętrze domu powstańca

Kaszubi i patriotyzm

Strefa kaszubsko-patriotyczna rozrastała się szybko. Powstał schron organizacji „Gryf Pomorski”, która walczyła z hitlerowskim okupantem w czasie II wojny światowej. W środku trzeba uważać, aby nie rozwalić sobie głowy, zanim wysłucha się inscenizacji nalotu. Na pobliskim stawie można obejrzeć sylwetkę niedźwiedzia Wojtka, który przemierzał szlak bitewny z korpusem generała Andersa, jednak oczkiem w głowie Daniela Czapiewskiego był drewniany kościółek pod wezwaniem św. Rafała Kalinowskiego.

  • – Kościół, był dla szefa miejscem najważniejszym. Zawsze powtarzał: „ Marian, ludzie, którzy wychodzą z kościoła muszą płakać”. I niektórzy rzeczywiście płakali – opowiada z przejęciem tutejszy przewodnik

Nie ma się co dziwić, bo szymbarscy przewodnicy potrafią zajmująco opowiadać historie i warto z nimi wybrać się na zwiedzanie.

kosciol w Szymbarku
Kościół pod wezwaniem Rafała Kalinowskiego

Magnes, który przyciąga widzów – „Dom do góry nogami”

Prawdziwe tłumy do Szymbarku przyciągnął „Dom do góry nogami”, który został udostępniony w 2006 r. W pierwotnej wersji miał to być dom pełen usterek i pokazywać, jak nie należy wznosić domów. Pomysł, aby wszystko postawić na głowie pojawił się później. Oryginalna konstrukcja z miejsca zyskała uznanie turystów, którzy początkowo potrafili czekać w ogromnej kolejce, by na chwilę móc zajrzeć do środka.

Sądziłem, że dom, oprócz tego, że postawiony na głowie, niczym więcej nie jest w stanie mnie zaskoczyć. Zmieniłem zdanie, gdy wszedłem do środka i musiałem uchwycić się biegnących wokół lin, aby nie potknąć się o własne nogi. Mój rozum twierdził, że nic się nie dzieje, błędnik był całkiem innego zdania.

dom do góry nogami
Dom do góry nogami w Szymbarku

To co największe

Wiele rzeczy w Szymbarku jest największych na świecie, jak chociażby fortepian, na którym pierwszy koncert dał Leszek Możdżer.

Ale wszystko zaczęło się od deski i na niej skończyło. Rekord 36 metrów został pobity przez Niemców. Daniel Czapiewski nie mógł się z tym pogodzić i 10 lat później przystąpił do operacji wycinania jeszcze dłuższej deski z potężnej daglezji. Od roku 2012 r. ponownie najdłuższa deska, licząca 46,53 m, znajduje się w Szymbarku. Obok niej stoi potężny stół wycięty z jednego pnia drzewa i nosi nazwę Stół Noblisty na cześć pokojowej Nagrody Nobla przyznanej Lechowi Wałęsie.

najdłuższa deska
Fragment najdłuższej deski świata

Szymbark czy warto?

Dobrze się czułem w Szymbarku, szczególnie gdy rano wyszedłem z hotelu, usiadłem na najdłuższej ławce świata i wśród ciszy przerywanej jedynie śpiewem ptaków, po prostu gapiłem się na „Dom do góry nogami”.

daniel Czapiewski
Najdłuższa ławka świata

Chociaż obecnie w kraju jest ponad 10 „Domów do góry nogami”, to ośrodek w Szymbarku pozostaje miejscem unikalnym, nie do podrobienia. Zapewne nie każdemu się spodoba, dla niektórych wstęp może być zbyt kosztowny ( 24 zł od osoby – patrz cennik na stronie). Mnie osobiście znużył zbytni nacisk położony na martyrologię, przecież w naszej historii niemało było też sukcesów. Nie zachwyciła mnie też architektura hotelu, którego masywna bryła zdominowała i przytłoczyła pozostałe budowle.

Hotel Szymbark
Hotel w Szymbarku

Jednak pozytywy zdecydowanie przeważają. Na Kaszubach brakuje atrakcyjnych miejsc, w których można się nie nudzić w czasie deszczowej pogody. Centrum w Szymbarku doskonale tę lukę wypełnia.

dom do góry nogami
Na Dom do góry nogami warto popatrzeć i z dalszej perspektywy

W okolicy, trzeba znaleźć się na Wieżycy

Tuż obok Szymbarku znajduje się najsłynniejsze wzniesienie Kaszub oraz całego Pomorza – góra Wieżyca. Niestety, podczas mojego pobytu wieża widokowa była remontowana. Została nam więc tylko wizyta w ośrodku narciarskim Wieżyca-Koszałkowo. Co można robić w czerwcu w ośrodku narciarskim? Okazuje się, że niemało. Najbardziej fascynujące są zjazdy na trójkołowcu, ale można też wybrać się na hulajnogi, tylko trzeba być przygotowanym na wywrotki. Nie są one niebezpieczne, ale ubranie można sobie pobrudzić trawą. Warto zaryzykować, bo zabawa jest fantastyczna.

Wieżyca Koszalkowo
Najlepiej zjeżdżało się trójkołowcem. Wieżyca-Koszalkowo

Powrót z Kaszub

Do Łodzi nie wracałem najprostszą drogą, tylko zrobiłem sobie pętlę przez Kaszuby, objeżdżając jeziora Raduńskie i na chwile zaglądając do Kościerzyny. Zachwycałem się krajobrazami, których wiele nie udało mi się sfotografować, gdyż ciężko zatrzymać samochód na wąskich i krętych drogach pozbawionych poboczy. Czuję niedosyt i wiem, że muszę wrócić tu ponownie, bo zobaczyłem jedynie niewielki fragment pięknej ziemi kaszubskiej.

Kazuby krajobraz
Kaszubskie krajobrazy

A jakie są wasze wrażenia z Kaszub? Byliście już w Szymbarku? Udało się wam utrzymać równowagę w „Domku do góry nogami”?

13
Dodaj komentarz

avatar
7 Comment threads
6 Thread replies
1 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
8 Comment authors
puch ze słówmarharettaHegemonClaraStokrotka Recent comment authors
  Subscribe  
najnowszy najstarszy oceniany
Powiadom o
Matka na Szczycie
Gość

Ciekawe miejsca, a szczególnie ten hotel urzekł mnie swoją architekturą 🙂

Anna
Gość

Do Szymbarku nie dojechałam, chociaz był w planie, natomiast w Chojnicach jest świetny ośrodek kultury – wyremontowany z rudery do bardzo nowoczesnego, funkcjonalnego poziomu, w dodatku pręznie działa i udzie tam szalenie mili. Za to pobliski hotel taki sobie…

jotka
Gość

Byłam, zwiedziłam, obejrzeliśmy też pobliska fermę strusi i wieżę widokową, cudna wycieczka!
Domu do góry nogami nie zwiedziłam, weszłam i wyszłam…

Stokrotka
Gość

Taki dom do góry nogami jest też w Zakopanem. A cała Twoja wycieczka nadzwyczaj zachęcająco opisana i chociaż mam daleko to pewnie kiedyś się wybiorę. Dziękuję za zachętę. Pozdrawiam

Clara
Gość

Do takich miejsc warto powracać. Lubię słuchać Twoich opowieści. Czytać je. Wydałeś jakąś książkę obrazującą Twoje wojaże? Myślę, że warto o tym pomyśleć jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś 🙂
Te domy do góry nogami wciąż są atrakcją, dlatego powstaje ich coraz więcej.

marharetta
Gość
marharetta

hotel faktycznie nie powala na kolana jeśli chodzi o zewnętrzny wygląd. taki wielki. taki za wielki.
w domu do góry nogami nie byłam ale mój błędnik na pewno by zwariował. pamiętam, że kiedyś w jakimś ogrodzie w Toskanii weszłam na wieżę nieprostą (nie napisałam krzywą aby nie mylić z tą w Pizie, bo tamtą podziwiałam tylko z dołu ze względu na ogromne kolejki) i pamiętam, że od razu zaczęło kręcić mi się w głowie i czułam się jakby podłoga uciekała mi spod nóg, mimo, ze poziom był zachowany 🙂

puch ze słów
Gość

Witam. Mi Kaszuby bardzo się podobały o czym pisałam jakiś czas temu u siebie. Najbardziej zapamiętałam piękny śpiew wilków… 😉 pozdrawiam